BIRODI analiza RTS emisije o zvučnom topu: „Sumnja da je javni servis prekršio ljudska prava u pružanju usluga medija“
Biro za društvena istraživanja (Birodi) saopštio je, na osnovu analize večerašnje emisije Radio-televizije Srbije (RTS) o navodnoj organizovanoj pripremi simulacije upotrebe zvučnog topa 15. marta 2025. godine, da postoje osnovi za sumnju da je javni medijski servis prekršio Pravilnik o zaštiti ljudskih prava u oblasti pružanja medijskih usluga.
Analizu prenosimo u celosti:
Biro za društvena istraživanja (BIRODI) izvršio je analizu emisije RTS-a emitovane 19. juna 2026. godine, posvećene navodnoj organizovanoj pripremi simulacije upotrebe zvučnog topa tokom protesta od 15. marta 2025. godine. Analiza je sprovedena sa aspekta primene Pravilnika o zaštiti ljudskih prava u oblasti pružanja medijskih usluga i pokazuje da postoje ozbiljni osnovi za sumnju da je RTS kao javni medijski servis prekršio više njegovih odredbi.
Pre svega, emitovani sadržaj doveo je u pitanje ostvarivanje prava građana na istinito, potpuno, blagovremeno i raznovrsno informisanje. U emisiji su predstavljeni isključivo sagovornici koji zastupaju jednu interpretaciju događaja, prema kojoj je priča o upotrebi zvučnog topa bila unapred organizovana politička manipulacija usmerena protiv države. Građanima nije omogućeno da čuju argumente predstavnika studenata u blokadi, nezavisnih stručnjaka ili drugih aktera koji zastupaju drugačije viđenje događaja. Prikaz saopštenja Studenata u blokadi se ne može smatrati dovoljnim, jer u studiju je odnos bio 3:0 u korist javnog tužilastva!
BIRODI posebno ukazuje na moguću povredu člana 8 Pravilnika, kojim je propisano takozvano „pravilo druge strane“. Tokom emisije iznošeni su navodi o navodno organizovanom, protivpravnom i protivdržavnom delovanju studenata u blokadi i drugih učesnika protesta, dok nijednom predstavniku tih grupa nije omogućeno da u istoj emisiji odgovori na optužbe ili učestvuje u raspravi na ravnopravan način. Imajući u vidu da je reč o temi koja predstavlja predmet ozbiljnog društvenog i političkog spora, RTS je bio dužan da omogući javnosti da čuje i drugu stranu ili da jasno saopšti kada će ona dobiti prostor za odgovor.
Analiza je pokazala i moguće kršenje odredbi koje štite ljudsko dostojanstvo. Tokom emisije studenti u blokadi opisivani su izrazima poput „balavurdija“, „nepismeni“, „ograničenih socijalnih kapaciteta“ i „topovsko meso“, dok su istovremeno predstavljani kao akteri destabilizacije države, izazivanja građanskog rata i rušenja ustavnog poretka. Takav način predstavljanja jedne društvene grupe nije u skladu sa obavezom poštovanja dostojanstva ličnosti koju Pravilnik garantuje.
BIRODI smatra da su posebno problematični delovi emisije koji mogu podsticati netrpeljivost prema građanima zbog njihovih političkih uverenja. Predstavljanje studenata i učesnika protesta kao instrumenata stranih službi, organizatora građanskog rata i neprijatelja države, uz korišćenje pogrdnih kvalifikacija, doprinosi njihovoj društvenoj stigmatizaciji i produbljivanju političkih podela u društvu.
Dodatno zabrinjava činjenica da su pojedina lica i grupe tokom emisije praktično predstavljeni kao izvršioci teških krivičnih dela pre okončanja bilo kakvog sudskog postupka. Time je dovedeno u pitanje poštovanje načela pretpostavke nevinosti, koje predstavlja jedno od osnovnih ljudskih prava zaštićenih kako domaćim tako i međunarodnim pravom.
BIRODI smatra da javni medijski servis ne sme biti platforma za političku diskvalifikaciju i stigmatizaciju građana, već prostor za profesionalno, nepristrasno i pluralističko informisanje javnosti.
Zbog toga BIRODI poziva Regulatorno telo za elektronske medije da po službenoj dužnosti ispita da li je RTS emitovanjem navedene emisije prekršio odredbe Pravilnika o zaštiti ljudskih prava u oblasti pružanja medijskih usluga, posebno član 8m koji uređuje pravo javnosti da čuje drugu stranu u pitanjima od javnog interesa, kao i odredbe koje se odnose na zaštitu ljudskog dostojanstva, zabranu podsticanja netrpeljivosti i poštovanje pretpostavke nevinosti.
Još uvek nema komentara.