Ko su bile Anarha, Lusi i Betsi: Majke moderne ginekologije

Napredak u medicini često slavimo kroz imena velikih lekara i naučnika. Ali, iza pojedinih otkrića stoje nevidljive žrtve, čiji su doprinosi zaboravljeni. Jedan takav primer je priča o Anarhi, Lusi i Betsi, porobljenim Crnim ženama iz 19. veka, koje su danas poznate kao „majke moderne ginekologije“.

Njihova eksploatacija dovela je do napretka u oblasti akušerstva i ginekologije, ali bez njihovog pristanka. To je istorijska opomena da progres u medicini ne sme da naruši bilo čije dostojanstvo.

Eksperimenti bez pristanka

Prema podacima Njujorškog istorijskog društva, jedne od najstarijih i najuglednijih istorijskih institucija u Americi, Anarha, Betsi i Lusi (Anarcha, Betsey i Lucy) bile su porobljene žene koje su živele i radile na različitim plantažama, u blizini Montgomerija u Alabami 1840-ih godina. Sve tri su patile od vezikovaginalne fistule, abnormalnog otvora između bešike i vaginalnog kanala, koji izaziva problem urinarne inkontinencije. Ovo stanje je bilo često kod žena nakon teških porođaja, a u to vreme nije postojao efikasan hirurški tretman za taj problem.

Godine 1845., njihovi vlasnici su potražili pomoć od doktora Simsa (J. Mariona Sims), lekara iz Južne Karoline, koji je kasnije postao poznat kao „otac moderne ginekologije“. Sims je na ovim ženama izveo brojne eksperimentalne operacije, bez anestezije iako je ona postala dostupna tokom njegovih eksperimenata (etar je prvi put javno demonstriran 1846. godine) i bez njihovog pristanka, jer su bile porobljene i nisu imale pravo na izbor. On je razvio i moderni spekulum (Sim’s speculum), preteču instrumenta koji se i dan danas koristi tokom ginekološkog pregleda. Ali, njegov izum je testiran na telima žena koje nisu imale pravo da kažu “ne”.

Anarha je bila u najtežem položaju. Na njoj je Sims izvršio čak 30 operacija pre nego što je konačno uspeo da zatvori fistulu.

Sims se kasnije preselio u Njujork, gde je osnovao prvu bolnicu za žene i stekao slavu. Njegovi radovi su objavljeni i dobio je brojna priznanja, dok su one pale u zaborav. One nisu bile samo pacijentkinje, bile su žrtve ropstva i medicinske etike, koja je ignorisala njihova prava.

Etička kontroverza i rasizam u medicini

Priča o Simsovim eksperimentima deo je šire istorije rasizma u medicini. U 19. veku, porobljeni Crni ljudi su često korišćeni za medicinska istraživanja bez pristanka, a kritičari ističu da je Simsov uspeh izgrađen na patnji ovih žena.

Organizacije, poput Američkog udruženja akušera i ginekologa (ACOG), priznaju ovu istoriju i obeležavaju 28. februar i 1. mart kao dane sećanja na ove tri žene.

Na društvenim mrežama, poput Iksa, korisnici diskutuju o ovom nasleđu. Jedan od postova glasi: „Ako je on otac ginekologije, one su majke.“

Savremeno priznanje i spomenici

Pokret „Majke moderne ginekologije“, radi na ispravljanju istorijske nepravde. U Montgomeriju, Alabami, podignut je spomenik „Majke ginekologije“, umetnice Mišel Brouder (Michelle Browder), koji prikazuje ove tri žene, kao moćne figure, koje su dale svoj prinudni doprinos. Instalacija stoji nedaleko od mesta gde su eksperimenti sprovedeni i treba da podseti na patnju ovih, ali i drugih žena, čija imena nisu zabeležena. Dok je statua Dž. Meriona Simsa, nakon dugogodišnjih protesta, uklonjena iz Central parka u Njujorku.

Važno je da ih ne zaboravimo, jer milioni žena danas koriste napredak, koji je nastao zahvaljujući njihovoj patnji. Ovo je i opomena i podsetnik na sistemske nepravde u medicini i društvu. Pre nego što proslavimo napredak, treba da osiguramo da buduće generacije poštuju dostojanstvo svakog pojedinca.