Najozloglašenije ubice 20. veka na prostorima bivše Jugoslavije
Istorija kriminala na prostoru Srbije i bivše Jugoslavije ima poglavlja koja i decenijama kasnije izazivaju jezu. Neki zločini ostali su upamćeni zbog broja žrtava, drugi zbog nezamislive surovosti, a pojedini zato što su godinama držali čitave gradove i krajeve u strahu.
Među imenima koja su ostala zapisana u crnim hronikama izdvajaju se banatska trovačica Baba Anujka, slovenački serijski ubica Metod Trobec, begunac Vinko Pintarić, ali i ljudi koji su devedesetih pretvorili sever Srbije u poprište gotovo nezamislivih zločina, Josip Vujić, poznat kao Joso Sekira, i Marinko Magda.
Baba Anujka, otrov kao oružje
Ana di Pištonja, poznatija kao Baba Anujka, iz Vladimirovca kod Pančeva verovatno je najpoznatija žena serijski ubica sa ovih prostora.
Decenijama se predstavljala kao travarka i nadrilekarka kojoj su se obraćali ljudi želeći da se oslobode muževa, rođaka ili drugih osoba koje su im stajale na putu. Njena čuvena „bajana vodica“ nije, međutim, imala mnogo veze sa magijom, sadržala je otrov, među ostalim arsenik.
Broj ljudi koji su stradali posle korišćenja njenih preparata nikada nije pouzdano utvrđen. Procene se kreću od najmanje 50 do čak 150 mogućih žrtava, zbog čega se Baba Anujka ubraja među najpoznatije trovačice evropske kriminalne istorije.
Uhapšena je 1928. kao veoma stara žena, a naredne godine osuđena je na 15 godina zatvora zbog saučesništva u dva ubistva. I danas, međutim, nije moguće razdvojiti sve činjenice od legendi koje su se tokom gotovo jednog veka isplele oko njenog imena.
Joso Sekira je držao sever Bačke pod strahom
Ako je Baba Anujka ubijala gotovo neprimetno, Josip Vujić, poznat kao Joso Sekira ili Joso Sekirica, bio je njena potpuna suprotnost.
Sredinom devedesetih njegovo ime izazivalo je strah na severu Vojvodine. Žrtve je uglavnom birao zbog novca, a među ubijenima bili su taksisti, starije žene i bračni parovi. Zločini su počinjeni na području Subotice, Bajmoka i okolnih mesta, a Vujić je potom pobegao u Mađarsku. Izvori se razlikuju u navođenju ukupnog broja njegovih žrtava, od sedam do devet, računajući i ubistvo u Mađarskoj.
U Srbiji je 1997. u odsustvu osuđen na smrt. U Mađarskoj je služio dugogodišnju kaznu zbog ubistva tamošnjeg taksiste, a Srbiji je izručen 2010, kada smrtna kazna više nije postojala.
Njegov slučaj ostao je jedan od najmračnijih primera serije ubistava iz koristoljublja u novijoj istoriji Srbije.
Marinko Magda, krvava granica Srbije i Mađarske
Devedesete su severu Srbije donele još jedno ime koje se godinama pojavljivalo na naslovnim stranama. Marinko Magda.
Magda i njegova grupa povezivani su sa nizom ubistava u Srbiji i Mađarskoj. Posebno je ostala upamćena noć između 25. i 26. januara 1994. godine, kada su u Subotici ubijeni Milan, Stana i njihov desetogodišnji sin Dane Petrić, a potom na Paliću Josip i Verica Agatić.
Istraga je Magdu i njegove saradnike povezala sa ukupno najmanje 13 ubistava u Srbiji i Mađarskoj, mada konačan broj nikada nije potpuno razjašnjen.
U Mađarskoj je osuđen na doživotni zatvor, dok mu je u Srbiji suđeno u odsustvu. Njegov slučaj posebno je zastrašivao javnost jer među žrtvama nisu bili samo pojedinci koji su se slučajno našli na putu kriminalcima, već čitave porodice.
Metod Trobec, ubistva koja su šokirala Jugoslaviju
Jedan od najpoznatijih serijskih ubica nekadašnje Jugoslavije bio je Slovenac Metod Trobec.
Između 1976. i 1978. ubio je najmanje pet žena. Žrtve je dovodio u svoju kuću, a njihova tela pokušavao je da uništi spaljivanjem u peći. Zločini su otkriveni nakon njegovog hapšenja 1979. godine.
Prvobitno je osuđen na smrt, ali je kazna kasnije preinačena. U zatvoru je proveo ostatak života i 2006. izvršio samoubistvo.
Vinko Pintarić, begunac koji je godinama izmicao policiji
Hrvatsko Zagorje imalo je svog višestrukog ubicu, Vinka Pintarića.
Prvo ubistvo počinio je 1973, a tokom narednih godina više puta je hapšen, bežao iz zatvora i ponovo ubijao. Pripisano mu je pet ubistava, a stanovnici Zagorja godinama su živeli u strahu dok se skrivao po selima i šumama.
Njegov beg završio se 1991, kada je stradao u policijskoj akciji.
Zločini koje Jugoslavija nije zaboravila
Nisu svi najstrašniji slučajevi bili delo serijskih ubica.
Godine 1969. Jugoslaviju je šokirao slučaj Šefke Hodžić, osuđene zbog ubistva trudnice Alije Hasanović. Prvobitno joj je izrečena smrtna kazna, kasnije zamenjena zatvorskom.
U Paraćinu je 1987. vojnik JNA Aziz Keljmendi ubio četvoricu vojnika i ranio još pet, a potom je, prema zvaničnoj verziji, izvršio samoubistvo.
U Srbiji je ostao zapamćen i Johan Drozdek, osuđen zbog silovanja i ubistva šestogodišnje devojčice. Nad njim je 14. februara 1992. u Somboru izvršena smrtna kazna – poslednja izvršena smrtna kazna u Srbiji. Srbija ju je iz svog krivičnog zakonodavstva izbrisala deset godina kasnije.
Od otrova do organizovanih krvavih pohoda
Zločini koji su obeležili 20. vek razlikovali su se koliko i vremena u kojima su počinjeni. Baba Anujka delovala je u svetu u kojem su trovanja mogla dugo da prolaze kao prirodne smrti, dok su osamdesete i devedesete donele drugačiji tip nasilja – vatreno oružje, bekstva preko granice, organizovane grupe i serije ubistava počinjenih za relativno male svote novca.
Upravo zato slučajevi Magde, Jose Sekire, Trobeca ili Baba Anujke nisu samo crna hronika. Oni su i mračan presek vremena u kojem su živeli – od banatskih sela s početka veka do raspada Jugoslavije i kriminalizovanih devedesetih.
A možda najjezivija činjenica ostaje najjednostavnija: iza nadimaka koji su vremenom postali gotovo deo folklora – „Baba Anujka“, „Joso Sekira“, „subotički Džek Trbosek“ – nisu stajale legende, već stvarni ljudi i stvarne žrtve.
Još uvek nema komentara.