Mitropolit Justin i podrška protestima: Zašto je njegov slučaj pred Saborom SPC
U Hramu Svetog Save danas je počelo redovno godišnje zasedanje Sabora Srpske pravoslavne crkve, a među najvažnijim tačkama dnevnog reda nalazi se i odlučivanje o statusu mitropolita žičkog Justina, kojem je početkom godine oduzeto upravljanje Žičkom eparhijom.
Odluka o njegovom razrešenju usledila je nakon perioda u kojem je mitropolit Justin u javnosti bio povezan sa podrškom studentima i građanskim protestima, što je deo javnosti doveo u vezu sa pojačanim pritiskom unutar crkvenih struktura. Iz SPC, međutim, navode da je razrešenje isključivo posledica finansijskih i kanonskih nepravilnosti utvrđenih u poslovanju Žičke eparhije.
Mitropolit Justin važio je za jednog od episkopa bliskih narodu, a tokom prethodnih godina više puta je javno reagovao na društvena pitanja, zbog čega je često bio u fokusu javnosti.
Ko je mitropolit Justin?
Mitropolit žički Justin, svetovnog imena Miroslav Stefanović, rođen je 1955. godine u Čačku. Školovao se u Beogradu, gde je završio osnovnu i srednju školu, a potom studirao ekonomiju. Kasnije upisuje i Bogoslovski fakultet Srpske pravoslavne crkve, čime započinje njegov put u crkvenom životu.
Monaški život počeo je 1980. godine u manastiru Crna Reka, a monaški postrig primio je tri godine kasnije od tadašnjeg episkopa Pavla, budućeg patrijarha SPC. Tokom osamdesetih godina završava bogoslovske studije, dok postdiplomsko obrazovanje nastavlja u Atini.
Za igumana manastira Crna Reka postavljen je 1991. godine, a već naredne godine izabran je za vikarnog episkopa hvostanskog i administratora Timočke eparhije. Hirotonisan je u manastiru Sopoćani, a čin je izvršio patrijarh Pavle.
Tokom crkvene službe više puta je biran za člana Svetog arhijerejskog sinoda SPC, dok je 2014. godine postao episkop žički. Deset godina kasnije dobio je i titulu arhiepiskopa i mitropolita žičkog.
Justin i podrška studentima
Poslednjih godina mitropolit Justin sve češće je bio prisutan u javnosti zbog svojih stavova o društvenim pitanjima.
Posebnu pažnju izazvao je kada je manastir Studenica, koji pripada Žičkoj eparhiji, otvorio vrata studentima iz Novog Pazara tokom njihovog pešačenja ka protestu u Novom Sadu. Nakon što im je otkazan smeštaj u Raškoj, studenti su prenoćili u manastirskom konaku, što je deo javnosti video kao gest podrške.
Mitropolit Justin ranije je pružao podršku i građanima koji su protestovali protiv rudarenja litijuma, navodeći da svi imaju pravo da mirno izraze svoje mišljenje, uključujući i sveštenstvo.
U više navrata govorio je i o nasilju nad građanima i studentima, poručujući da „moć nije data radi nasilja, nego radi služenja“, zbog čega su ga pojedini mediji i analitičari označavali kao jednog od retkih episkopa koji otvoreno komentariše društvena dešavanja.
Zašto je razrešen upravljanja Žičkom eparhijom?
Sveti arhijerejski sinod SPC suspendovao je Justina u februaru 2026. godine i pokrenuo postupak za utvrđivanje njegove kanonske odgovornosti. Kako je tada saopšteno iz SPC, tokom kontrole finansijskog poslovanja Žičke eparhije navodno su utvrđene brojne nepravilnosti.
Sinod tvrdi da je Justin bez potrebnih saglasnosti osnivao privredna društva, prodavao crkvene nekretnine i zaključivao višemilionske ugovore koji, prema tvrdnjama crkvenih vlasti, nisu bili u skladu sa crkvenim propisima.
U saopštenju SPC navodi se i da su osnovane firme poput „Trifora“, „JEŽ“ i „Vinarije manastira Studenice“, kao i da postoje sumnje u finansijske zloupotrebe i pozajmice privatnim firmama.
Iz vrha crkve poručeno je da slučaj nema političku pozadinu i da se radi isključivo o unutrašnjem crkvenom pitanju.
Sa druge strane, deo vernika i javnosti smatra da je postupak protiv Justina povezan upravo sa njegovim društvenim angažmanom i podrškom studentima i građanskim protestima.
Vernici traže da se postupak vrati u okvire crkvenog prava:
Pred početak Sabora, predstavnici vernika Žičke eparhije i studenti u blokadi predali su zahtev Patrijaršiji tražeći da se slučaj mitropolita Justina vrati u okvire crkveno-kanonskog postupka.
Njegove pristalice tvrde da optužbe protiv njega nisu dokazane i da je reč o pokušaju uklanjanja episkopa koji je stekao veliko poverenje među vernicima.
Tokom prethodnih meseci organizovano je više skupova podrške u Kraljevu i drugim gradovima, gde su okupljeni građani poručivali da Justin „nije zaboravio narod“.
Kakva odluka može biti doneta?
Sabor SPC sada odlučuje o daljim koracima u postupku protiv mitropolita Justina.
Prema crkvenim pravilima, moguće su različite odluke, od penzionisanja i trajnog razrešenja upravljanja eparhijom, pa sve do najtežih crkvenih kazni ukoliko se utvrdi kanonska odgovornost.
Za sada nije poznato kakvu će odluku doneti najviše telo SPC, ali je jasno da slučaj mitropolita Justina predstavlja jedno od najosetljivijih pitanja unutar Srpske pravoslavne crkve poslednjih godina.
Naš TV:
Još uvek nema komentara.