Studija: Napušteni cevovodi godišnje ispuštaju tone mikroplastike u okeane
Podvodni cevovodi naftnih i gasnih postrojenja ispuštaju mikroplastiku u okeane decenijama nakon gašenja projekata.
Nova studija procenjuje da samo na kontinentalnom pojasu Ujedinjenog Kraljevstva napušteni cevovodi i pripadajuća oprema svake godine stvore oko 500 tona mikroplastike. Ovi podaci objavljeni su u časopisu Journal of Hazardous Materials, prenosi Indeks, pozivajući se na ScienceAlert.
Autori studije navode da je, čak i prema najoptimističnijoj proceni, reč o količini uporedivoj sa ukupnom godišnjom količinom mikroplastike koja u Severno more dospeva iz britanskih reka. U najgorem slučaju, ispuštanje značajno premašuje količine mikrogranula iz kozmetike pre njihove zabrane u Ujedinjenom Kraljevstvu.
Voditeljka studije, morska naučnica Freija Mendrik sa Univerziteta u Plimutu, upozorava da je reč o dosad zanemarenom izvoru zagađenja koji verovatno već šteti morskom životu.
„Naše istraživanje je prvo koje procenjuje ukupnu masu plastike u naftnoj i gasnoj infrastrukturi na kontinentalnom pojasu Ujedinjenog Kraljevstva. Više od 120.000 tona plastike moglo bi da ostane u moru nakon zatvaranja postrojenja“, pojasnila je Mendrik. „Ovi nalazi važni su i izvan naftnog sektora jer mogu uticati na odluke o uklanjanju stare infrastrukture širom sveta, a ne samo u Britaniji.“
Analiza podataka i uzoraka
Tim naučnika analizirao je zapise Uprave za tranziciju Severnog mora kako bi napravio bazu podataka svih cevovoda i kablova postavljenih u Severnom moru od početka eksploatacije nafte i gasa 1960-ih godina.
Podaci su otkrili dimenzije cevi, vrstu i količinu plastičnih obloga, kao i informacije o tome da li su uklonjene ili ostavljene na morskom dnu. U praksi su uglavnom uklanjani manji delovi infrastrukture, dok su veliki, kruti cevovodi ostajali na dnu.
Neki od njih zaštićeni su polimerom epoksidnim katranom kamenog uglja (CTE) i betonskim tegovima, dok su drugi obloženi samo polimerom poznatim kao fuziono vezani epoksid (FBE).
Pukotine i raspadanje plastike
Istraživači su potom analizirali uzorke plastike sa cevovoda kompanije Shell UK koji su 22 godine ležali na dnu naftnog polja Brent, a izvađeni su 2024. godine.
Snimci elektronskim mikroskopom pokazali su pukotine i znakove raspadanja na delovima koji su bili direktno izloženi moru.
Oštećenja su posledica višedecenijskog delovanja peska, morskih struja i organizama koji su se nastanili na površini cevi. Delovi zaštićeni betonom pokazivali su manje tragova propadanja.
Procene ispuštanja i rizici
Na osnovu prikupljenih podataka, tim je izradio modele koji pokazuju da zaostala plastika u Severnom moru može godišnje da ispusti između 4,5 i 500 tona mikroplastike, u zavisnosti od uslova u životnoj sredini.
Dalja analiza potvrdila je značajne ekološke rizike koje predstavlja procenjenih 121.000 tona plastike na dnu Severnog mora.
Mendrik i njene kolege upozoravaju da bi „čak i u najboljem slučaju, raspadanje velikih cevovoda ostavljenih na kontinentalnom pojasu Ujedinjenog Kraljevstva moglo da nanese veliku dodatnu štetu morskom životu, povrh one koju već izaziva plastični otpad iz drugih izvora“.
Problem globalnih razmera
Iako je studija usmerena na britanski kontinentalni pojas, problem je globalan jer su naftni i gasni projekti širom sveta za sobom ostavili ogromne količine plastike.
„Budući da 55 odsto infrastrukture u Ujedinjenom Kraljevstvu verovatno nikada neće biti izvađeno, a više od 97 odsto svih cevovoda povučenih iz upotrebe u SAD od 1960-ih ostavljeno je na dnu, količina plastike u morima mora biti ogromna“, zaključuju istraživači.
Problem se ne zaustavlja na plastici. Iz odbačene infrastrukture u okeane decenijama ističu i teški metali poput žive, kao i drugi zagađivači čiji uticaj na morski život još nije u potpunosti istražen.
„Ovo ima ozbiljne posledice po upravljanje, zakonodavstvo i potencijalne sudske sporove“, izjavio je morski biolog Ričard Tompson sa Univerziteta u Plimutu. „Doprinos naftnog i gasnog sektora zagađenju je značajan. Zato se u budućnosti procesi uklanjanja infrastrukture moraju detaljno isplanirati i pre nego što ona bude postavljena.“
Još uvek nema komentara.