BIRN: Novi softveri za biometrijski nadzor građana u Srbiji

Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije koristi još dva napredna sistema za prepoznavanje lica, ruski FindFace kompanije NtechLab i japanski NeoFace Watch kompanije NEC, pokazuje istraživanje BIRN-a.

Ovi softveri omogućavaju prepoznavanje lica u realnom vremenu, praćenje kretanja ljudi i analizu velikog broja biometrijskih podataka sa kamera.

Prema dostupnim podacima, ruski FindFace može da analizira milione zapisa u sekundi, povezuje osobe kroz mreže kontakata i prati njihove interakcije. Sistem može da prepoznaje lica, pol, starost, emocije, odeću, vozila i registarske tablice, a funkcioniše na velikom broju kamera istovremeno. Dokumentacija pokazuje da softver može da rekonstruiše društvene kontakte osoba na osnovu zajedničkog kretanja i boravka u kadru kamera.

BIRN navodi da se tragovi korišćenja ovog sistema u Srbiji pojavljuju još od 2019. godine, dok je sama kompanija NtechLab ranije javno pomenula Srbiju među državama koje koriste njihov softver. Ova kompanija nalazi se pod sankcijama više zapadnih država zbog navodne zloupotrebe tehnologije za nadzor građana i političkih protivnika u Rusiji.

Drugi sistem koji koristi MUP je japanski NEC NeoFace Watch. Iako zvanični tender nikada nije objavljen, BIRN iz izvora iz MUP-a saznaje da je softver nabavljen i instaliran. NEC promoviše visoku preciznost prepoznavanja lica, čak i na snimcima slabijeg kvaliteta, kao i mogućnost praćenja osoba kroz više kamera i analizu njihovog kretanja.

Stručnjaci iz SHARE Fondacije i organizacije Partneri Srbija upozoravaju da ovakvi sistemi predstavljaju ozbiljan rizik po privatnost građana i mogu biti zloupotrebljeni za masovni nadzor i praćenje političkih protivnika. Oni navode da u Srbiji trenutno ne postoji efikasan nadzor nad korišćenjem biometrijskih tehnologija.

BIRN podseća da je MUP ranije nabavio i druge softvere za biometrijski nadzor, dok su širom Srbije godinama postavljani sistemi video-nadzora sa mogućnostima prepoznavanja lica i analitike.